وقتی مردم در مورد آبیاری قطرهای با جریان کم صحبت میکنند، برخی به اشتباه معتقدند که آب فقط نوار کوچکی از خاک را مستقیماً زیر قطره چکان خیس میکند. با این حال، فرآیند واقعی آب در داخل خاک بسیار پیچیده تر و کارآمدتر است. همانطور که آب به آرامی وارد خاک می شود، فقط به دلیل جاذبه زمین مستقیماً پایین نمی رود. توسط نیروهای مویرگی هدایت می شود و همزمان در همه جهات به طرفین پخش می شود. به دلیل این حرکت ترکیبی عمودی و افقی، یک ناحیه مرطوب اشباع-به شکل پیاز در خاک تشکیل میشود که از نظر فنی به آن «لامپ مرطوب» میگویند.
شکل و اندازه این لامپ مرطوب کننده همیشه یکسان نیست. آنها به شدت به بافت فیزیکی خاک و اینکه آب چقدر راحت می تواند در آن حرکت کند بستگی دارد. بسیاری از داده های تجربی نشان می دهد که انواع مختلف خاک، اشکال متفاوتی از مناطق مرطوب ایجاد می کند.
در خاک های درشت، مانند خاک شنی یا شنی، گرانش از نیروی مویرگی قوی تر است. بنابراین، آب در اعماق خیس می شود اما زیاد به طرفین پخش نمی شود. در این خاک ها، پیاز خیس کننده معمولاً به عمق 50 تا 60 سانتی متر می رسد، اما عرض افقی آن نسبتاً باریک و تنها حدود 40 تا 50 سانتی متر است.
در مقابل، خاک لوم ساختار متعادل تری دارد که در آن هر دو نیروی گرانش و مویرگی نقش مهمی دارند. در اینجا، لامپ مرطوب دارای عمق متوسطی در حدود 40 تا 50 سانتی متر است، در حالی که گسترش افقی آن به قطر حدود 50 تا 60 سانتی متر افزایش می یابد.
آشکارترین انبساط جانبی در خاک رسی فشرده اتفاق می افتد. از آنجایی که این خاک متراکم دارای منافذ بسیار ریز و نیروهای مویرگی قوی است، آب بسیار آهسته به سمت پایین حرکت می کند و مجبور می شود به طور گسترده به بیرون پخش شود. در نتیجه، پیاز مرطوب در خاک رسی بسیار کم عمق تر است و عمق آن تنها 25 تا 35 سانتی متر است. با این حال، وسیع ترین گسترش افقی را دارد که از 60 تا 70 سانتی متر قطر متغیر است. درک این الگوها به کشاورزان کمک می کند تا از آب به طور موثرتری استفاده کنند و اطمینان حاصل کنند که ریشه گیاهان رطوبت کافی را دریافت می کند.
